• dita pa makina 2017
  • altoparlant screenshot
  • Dita e tokes 2017 Cover web eden
  • ambasada amerikane booklet collage 2017 04 12
  • IMG 2070
  • mos ma prek valbonen per web cover
  • N0aJn1476174656
  • dita e tokes1r
  • Untitled 1 

Të njihemi më shumë me energjinë

Si mund ta sjellim më afër publikut të gjerë një temë kaq të rëndësishme dhe delikate për gjithë qytetarët?

Organizatat e rrjetit të Vigjilencës mjedisore e menduan këtë gjë në mënyrën më të kuptueshme e tërheqëse, duke zhvilluar një aktivitet në një vend tëweb all of us 1 hapur të secilit qytet zbatues të projektit “Së bashku një sy për mjedisin”. Me anë të këtij aktiviteti synohej të informohej publiku për situatën energjetike në vend dhe për efiçencën energjetike, duke paraqitur dhe disa nga rezultatet e dala nga pyetësorët e Varfërisë Energjetike në familje.

Secili qytet përmes një infografike kishte të paraqitur disa fakte kryesore të situatës energjetike në Shqipëri dhe të varfërisë energjetike në qytet. Pjesa kulminante dhe më entuziaste për qytetarët ishte mundësia që u dha për të provuar njohuritë e tyre në sektorin e energjisë duke luajtur me lojën “Rrota e energjisë”. Kjo lojë tërheqëse shërbente edhe si një mundësi e mirë për ti dhënë një informacion plotësues - ndërgjegjësues ku secili numër i ndarjeve të rrotës mbarte një pyetje specifike mbi energjinë. Llampat LED të efiçencës A++ nuk mund të mungonin në aktivitet për të falenderuar e “shpërblyer” pjesëmarrësit të cilët merrnin pjesë në lojë duke gjetur pyetjet e energjisë.

Pjesëmmarja në secilin qytet ishte e ndjeshme dhe e dukshme, duke theksuar në këtë mënyrë interesin që kanë qytetarët për çështjen dhe rëndësinë e informimit të gjerë me përqasje sa më të kuptueshme dhe që ndjellin kuriozitet. Nxënësit e shkollave dhe qytetarë të moshave të ndryshme ishin përqindja më e madhe e të pranishmëve duke mos neglizhuar dhe interesin e shfaqur nga pushteti vendor, si në rastin e qytetit të Beratit me prezencën e nënkryetares së Bashkisë.

Të pranishmit në çdo qytet ndanë me organizuesit mendimet dhe ndjesitë e tyre në lidhje me aktivitetin, punën e kryer nga secila organizatë dhe rendësinë thelbësorë që ka fusha e energjisë në jetën e çdo familjeje.

Si më poshtë gjeni disa opinione të ndara nga qytetarët për të kuptuar perceptimet e tyre dhe faktin që jo vetëm lloji dhe tema e aktivitetit tërhoqi vëmendjen e qytetaravë, por edhe forma e zgjedhur për ta përçuar atë:
-“Interesat tona duken të përfaqësuara dhe jemi shumë të kënaqur me aktivitetin”
-“Loja e rrotës me ngjyrat dhe përmasat e saj është shumë interesante, e dalluam që nga larg dhe na intrigoi të afroheshim”
-“Sa më mirë që sollët një temë tjetër në vëmendjen e qytetarëve që lidhet me jetën tone, larg fokusit të politikës dhe medias”
-“Ide shumë e bukur dhe e re në llojin e vet”
-“Gjë e veçantë, nuk kishim këtë informacion për energjinë”

Aktiviteti i përbashkët i rrjetit të vigjilencës i ideuar dhe organizuar në sinkron u zhvillua në:
Shkodër nga Qendra e Informacionit Aarhus, Te pedonalja afër me EU Info Center
Vlorë nga Qendra për Kërkim, Bashkëpunim dhe Zhvillim, Te skela
Elbasan nga Klubi Ekologjik Elbasan, Përballë Kalasë
Berat nga Për mirëqënie Sociale dhe Mjedisore, përballë Hotel Turizmit
Tiranë nga Qendra mjedisore për Zhvillim Edukim dhe Rrjetëzim dhe Qendra për Mbrojtjen e Ekosistemeve Natyrore në Shqipëri, Parku Rinia Tajvani

Falenderojmë të gjithë qytetarët për interesin e tyre dhe besojmë që ky aktivitet të ketë sjellë një informacion plus në shtëpitë e gjithsecilit!

Për më shumë ndiqni fotografitë në faqen facebook të rrjetit Një sy për mjedisin

Nivelet e rrezikshme të mërkurit në gratë e moshës riprodhuese

(Goteborg, Suedi) Mërkuri, një metal neurotoksik, është gjetur në nivele të larta në të gjitha rajonet botërore në gratë e moshës riprodhuese, sipas njëGrate e moshes riprodhuese studimi të kryer nga IPEN (rrjeti global i shëndetit publik dhe mjedisit) dhe Instituti i Kërkimeve të Biodiversitetit (BRI). Gratë në ishujt e Paqësorit dhe në komunitetet pranë zonave të minierave të arit në Indonezi, Kenia dhe Mianmar u gjetën të kenë nivele mesatare të mërkurit shumë herë më të larta se sa nivelet e këshilluara për shëndetin sipas Agjencisë Amerikane të Mbrojtjes së Mjedisit (EPA).

Hulumtimi, Mërkuri në Gratë e Moshës Riprodhuese në 25 Vende, u ndërrmor për të matur prevalencën e mërkurit në peshën trupore në nivele që mund të shkaktojnë dëme neurologjike dhe organike. Mërkuri në trupin e nënës mund të transferohet në fetusin e saj gjatë shtatzënisë, duke e ekspozuar zhvillimin e fetusit tek neurotoksina e fuqishme. Ky studim është i pari i këtij lloji për të përzgjedhur sa më shumë vende dhe rajone dhe duke vënë në qendër të vëmendjes gratë e moshës riprodhuese.

Hulumtuesit nga IPEN koordinuan marrjen e mostrave të flokëve nga 1044 gra të moshës riprodhuese në 37 vende shpërndarë në 25 shtete në 6 kontinente. Pjesë e këtij studimi ka qenë dhe Shqipëria nëpërmjet EDEN (mostrat e marra janë bërë në 30 gra të moshës riprodhuese 18-44 të cilat jetojnë pranë ish uzinës së PVC-Vlorë). Analizat e kryera nga BRI, zbuluan se 36% e grave të marra në kampionim kishin nivele mesatare të mërkurit mbi nivelin e këshilluar për shëndetin sipas EPA që është 1ppm, mbi të cilat mund të ndodhin dëmtime të trurit, humbje të IQ, dëmtim të veshkave si dhe dëmtime kardiovaskulare. Studimi zbuloi gjithashtu se 53% e mostrës globale të femrave kishin nivel të mërkurit shumë se 0.58ppm, një nivel i lidhur me fillimin e dëmtimit neurologjik të fetusit.

Studimi zbuloi ndjeshëm rritjen e përqendrimeve të mërkurit në flokë të grave në shumë rajone të botës lidhur me tre shkaqet mbizotëruese të ndotjes së mërkurit: termocentralet me qymyr (një nga burimet kryesore globale që ndot oqeanet me mërkur i cili grumbullohet në peshq), miniera ari artizanale në shkallë të vogël (ASGM) dhe vendet e ndotura lokale nga industritë e ndryshme që lëshojnë mërkur në tokë, ujë dhe ajër.

Gjetjet kryesore:

  • Në ishujt e Paqësorit, i cili është larg nga të gjitha burimet industriale të mërkurit, por ku njerëzit konsumojnë peshk si burim primar të ushqimit, 85.7% kanë tejkaluar kufirin prej 1 ppm, ku shumica e grave maten tre herë më shumë se standardi amerikan i EPA.
  • Më tepër se gjysma e grave të kampionuara në Indonezi, Kenia, Mianmar dhe Paraguai treguan nviel mërkuri mbi 1 ppm në komunitetet të cilat jetojnë në saj të minierave të arit. Duke përjashtuar Paraguain, ku peshku nuk është lëndë e parë e proteinave, 81% e grave treguan nivel mbi 1ppm, ndërsa gratë në dy vende të Indonezis treguan nivele të mërkurit mes tre dhe nëntë herë më shumë se standart i lejuar sipas Agjencisë Amerikane të Mbrojtjes së Mjedisit .
  • Një në pesë gra në komunitetet e studiuara pranë zonave të industrializuara kanë nivele mërkuri mbi 1 ppm. Kjo përfshin gratë në Nepal, Nigeri dhe Tajlandë, ku vendet e ndotura ndotin tokën, ujrat dhe burimet ushqimore. Përveç kësaj, gratë pranë vendeve të ndotura në Shqipëri, Kili, Kazakistan, Nepal dhe Ukrainë treguan nivele mesatare mbi 0.58ppm.

"Ky studim ilustron kërcënimin global të ndotjes së mërkurit për gratë dhe fëmijët e shumë kombeve të ishullit të Paqësorit dhe për shumicën e grave të përfshira në minierat artizanale të arit në shkallë të vogël", tha Lee Bell, hulumtuesi kryesor i studimit nga IPEN. "Nivelet shumë të larta të mërkurit që gjenden në flokët e shumicës së këtyre grave tregojnë për nevojën urgjente për veprim për të çrrënjosur termocentralet me qymyr dhe tregtinë ndërkombëtare të mërkurit që furnizon minierat e artë në shkallë të vogël, dy shkaqet më të rëndësishme të ndotjes nga mërkuri".

Në mujain Shtator, qeveritë nga e gjithë bota u mblodhën në Gjenevë, Zvicër për të diskutuar hapat e ardhshëm për traktatin e ri ndërkombëtar, ligjërisht të detyrueshëm, Konventën e Minamatës mbi Mërkurin. Hulumtimi nënvizoi nevojën për udhëzime për të identifikuar vendet e ndotura me mërkur, për të monitoruar mërkurin në peshën trupore dhe për të ndërmarrë veprime për të kufizuar burimet primare të ndotjes së mërkurit - termocentralet me qymyr dhe Minierat artizanale të arit/ASGM.

Yuyun Ismawati, Udhëheqëse e IPEN për Minierat e arit /ASGM dhe fituesja e çmimit Goldman, komentoi: "Miliona gra dhe fëmijë në komunitetetet pranë minierave të arit me mërkur janë dënuar me një të ardhme ku mërkuri dëmton shëndetin e të rriturve dhe dëmton trurin e zhvillimit të pasardhësve të tyre. Për sa kohë që vazhdon tregtia me mërkur, gjithashtu do të vazhdojë edhe tragjedia e mërkurit".

"Ky studim nënvizon rëndësinë e bashkëpunimit global për të adresuar ndotjen e mërkurit", tha Dr.David Evers, Drejtor Ekzekutiv dhe Drejtues i kërkimit shkencor në BRI si dhe bashkëautor i studimit. "Ndotja e Mërkurit është e kudogjendur në sistemet detare dhe në ujërat e ëmbla nëpër botë. Pikat e nxehta biologjike të mërkurit janë globalisht të zakonshme dhe lidhen me një sërë aktivitetesh njerëzore. Për këto arsye, është e rëndësishme që ne të vazhdojmë përpjekjet e biomonitorimit për të përcjell ndikimet e mundshme në komunitetet lokale dhe mbi mjedisin në mënyrë që të vlerësojmë efektivitetin e Konventës së Minamatës ".

Banorja i Ishujve Cook, Imogen Ingram e Aleancës për Qëndrueshmërinë e Ishullit mësoi se nivelet e saj të mërkurit ishin dy herë e gjysmë më shumë se standardi i këshilluar për shëndetin sipas Agjencisë Amerikane të Mbrojtjes së Mjedisit. "Është me të vërtetë alarmante të mësosh se ke nivele të larta të mërkurit toksik në trupin tënd dhe si rezultat, ti pa e ditur, i ke kaluar fëmijës tënd mërkur", komentoi ajo. "Ndotja me mërkur në Ishujt e Paqësorit është e lartë, sepse konsumojmë peshq, por unë nuk dua të më thuhet që mos konsumo peshk. Është koha të balllafaqohemi me të".

Studimi i plotë (në anglisht) Mercury in women of child-bearing age in 25 countries
Përmbledhjen e studimit (në anglisht) Executive summary Mercury in women of child-bearing age in 25 countriesercury in women of child-bearing age in 25 countries

###

IPEN është një rrjet i organizatave joqeveritare që punojnë në më shumë se 100 vende për të reduktuar dhe eliminuar dëmet ndaj shëndetit të njeriut dhe mjedisit nga kimikatet toksike.

Misioni i Institutit të Kërkimit të Biodiversitetit është të vlerësojë kërcënimet në rritje për kafshët e egra dhe ekosistemet nëpërmjet hulumtimit bashkëpunues dhe të përdori gjetjet shkencore për të avancuar vetëdijen mjedisore dhe për të informuar vendimmarrësit.

Edicioni i pestë i festivalit të filmit mjedisor të Shqipërisë

Delegacioni i Bashkimit Evropian bashkëfinancon këtë aktivitet në kontekstin më të gjerë të mbështetjes për pranimin e Shqipërisë në BE dhe nevojën effa2017për të harmonizuar legjislacionin dhe praktikat e saj me standardet e BE-së; Ministria e Turizmit dhe Mjedisit është pjesë e organizimit të këtij eventi, ndërsa Agjencia për Mbështetjen e Shoqërisë Civile (AMSHC) në bashkëpunim me Institutin e Kërkimeve Urbane (URI) organizojnë shfaqjen e filmave në sheshet më karakteristike të Tiranës.


Për të lexuar Katalogun e Filmave, klikoni këtë link: https://goo.gl/Gdfk9Z

Ceremonia e hapjes së EFFA 2017, do të mbahet në Tiranë në ambientin piktoresk të Pazarit të Ri, më 24 tetor 2017, në orën 18:00. Fjala përshëndetëse nga znj. Zana Vokopola, Drejtore Ekzekutive (URI); z. Blendi Klosi, Ministër i Turizmit dhe Mjedisit; z. Mihallaq Qirjo, Drejtor i REC Shqipëri; z. Xhemal Mato, President i Jurisë. Në vijim do të shfaqet filmi “La grande monnezza – Life by the landfield” (Itali) dhe në mbyllje do të organizohet një koktej.

Programi i EFFA 2017

Dita e hapjes (24 Tetor 2017), 18:00-20:00
Vendodhja: Sheshi i Pazarit të Ri, Tiranë
• Prezantimi i qëllimit të eventit dhe ngjarjeve të lidhura me Festivalin e Filmit Mjedisor Shqiptar (EFFA) 2017,
• Prezantimi i pjesëmarrësve të përzgjedhur të EFFA-së 2017 nga 25 vende,
• Shfaqja e një filmi të shkurtër,
• Bufe & koncert në përmbyllje.

Ditët e Filmit Mjedisor (25-27 Tetor 2017), nga ora 10:00
• Shfaqja e filmave të zgjedhur në Qendrat e Vizitorëve të Agjencive Rajonale për Zonat e Mbrojtura (RAPA) të Parkut Kombëtar Shebenik (Librazhd), Llogarasë dhe Divjakës (në bashkëpunim me Natura 2000);
• Shfaqja e filmave të përzgjedhur në Përmet dhe Peshkopi, (në bashkëpunim me CESVI dhe ACDF);
• Shfaqja e filmave të përzgjedhur në Qendrat e BE-së në Tiranë, Shkodër dhe Vlorë, si dhe në qytetet Korçë dhe Durrës;
• Shfaqja dhe diskutimi mbi filmat në Universitetin Europian të Tiranës (UET);
• Shfaqja dhe diskutimi mbi filmat në Universitetin Polis;
• Shfaqja dhe diskutimi mbi filmat në Universitetin e Tiranës;
• Shfaqja e filmave të përzgjedhur në Galerinë Kombëtare, Tiranë.

Evente mbështetëse: “EFFA dhe Qyteti” (25-27 Tetor 2017), 19:00- 21:00
Në bashkëpunim me Agjencinë për Mbështetjen e Shoqërisë Civile (AMSHC), titujt e përzgjedhur të EFFA- së 2017 do të transmetohen në sheshet më karakteristike të Tiranës, në mënyrë që të shpërndahet më mirë qëllimi i festivalit mes e komunitetit lokal.


Forume: “EFFA dhe kuadri mjedisor në Shqipëri” (27 Tetor 2017), 10:00-13:00
Vendodhja: Muzeu Kombëtar, Tiranë
Tema kryesore e diskutimit do të jetë situata e mjedisit, çështjet që kanë të bëjnë me kapitullin 27, ku jemi dhe ku duam të shkojmë. Rruga Shqiptare drejt integrimit në BE, sfidat kryesore përpara dhe roli i shoqërisë civile në këtë drejtim.
Një tjetër sesion diskutimi mbi mundësitë e EFFA-së dhe planet e qëndrueshmërisë do të pasojnë, implikimet e lidhura me një vetëdije të duhur mjedisore. OJF-të lokale të angazhuara në çështjet mjedisore (në veçanti ato të rrjetit ACHIEVE dhe SeniorA), përfaqësuesit e institucioneve vendore dhe qendrore, donatorët ndërkombëtarë, përfaqësuesit e BE-së dhe shoqëria civile do të dialogojnë mbi qëllimet dhe mesazhet e ngjarjes dhe domosdoshmërinë e një ndërgjegjësimi të strukturuar në aspektin e çështjeve mjedisore në Shqipëri. Në fund të seancës, do të shërbehet një drekë bufe.

EFFA në Parlament
Takimi me anëtarët e grupit parlamentar për mbrojtjen e mjedisit (10-12 persona), në Sallën e Parlamentit, ku një film i shkurtër do të shqyrtohet paraprakisht dhe gjetjet kryesore të Forumit do të ndahen me anëtarët e Parlamentit.

Dita e mbylljes - Nata e Çmimeve (28 Tetor 2017), ora 19:00-23:00
Vendodhja: Qendra TEN, (rr. Myslym Shyri ) Tiranë
• Fjala përshëndetëse
• Shpallja e filmit më të mirë me metrazh të gjatë të EFFA-së 2017;
• Shpallja e filmit më të mirë me metrazh të shkurtër të EFFA-së 2017;
• Shpallja e filmit më të mirë studentor të EFFA-së 2017;
• Shfaqja e filmave dhe dokumentarëve fitues;
• Falënderime dhe plane për qëndrueshmërinë e EFFA-së për vitin 2018;
• Festa e EFFA 2017 (Bufe + Muzikë Live + DJ)

Sepse të ecësh është bukur!

Sikurse është bërë tashme traditë në EDEN prej disa vitesh, qendra jonë i bashkohet nismave të përbashkëta, ose inicon aksione mjedisore që22140881 10155324993907561 4126261098307415681 n zhvillohen gjatë Javës Evropiane të Lëvizshmërisë (16-22 Shtator 2017).

Kjo javë kishte si tematik të dedikuar këtë vit “Lëvizshmërinë e Përbashkët”- pa ndotje dhe të zgjuar. Të tërhequr sigurisht nga kjo tematik, e cila shkon në të njëjtin drejtim dhe me parimet që EDEN ndjek dhe promovon në punën e saj, vendosëm të ndërrmarim një marshim paqësor për të promovuar lëvizjen e lirë. Duke bashkëpunuar edhe me organizatat e tjera mjedisore, fokusi ynë krysesor ishin këmbësorët, qytetarët, çdo individ në Tiranë që dëshiron të eci, që ecën dhe nxit të tjerët për të ecur në këmbë. Këta individë vlerësojnë rëndësinë që ka kjo për shëndetin e tyre nga njëra anë dhe sa ndikon kjo në mbrojtjen e mjedisit nga ana tjetër. Nëse unë jam një qytetar që deshiroj dhe kam të drejtën të eci në këmbë, lind pyetja: Ku do te eci unë? Në trotuar, do të ishtë pergjigjia më spontane dhe logjike. Po, në këtë trotuar aq shumë të munguar në disa zona të Tiranës dhe aq shumë të ngushtuar në zona të tjera.

Më 22 Shtator, pjesëtarë të Qendrës EDEN, anëtarë të organizatave të tjera dhe individë të rastësishëm , u bashkuan për një Marshim paqësor për të promovuar dhe nxitur të ecurit në këmbë. Trotuarët për këmbësorët bëhen më të vëshirë për tu kaluar dhe nga çiklistët edhe në ato zona ku janë me sinjalistikat e duhura. Përpara një situate të tillë, me një qytet metropol e gjithnjë në zgjerim, por me mungesa të dukshme të trotuarëve, vendosëm, të kerkojmë trotuarin tonë dhe të pyesim a kemi ne trotuarë ku të kalojmë? Këto ishin disa nga mesazhet ndërgjegjësuese që përcollëm në këtë ditë të shënuar.

Me një itinerar të mirëpërcaktuar ecëm në këmbë në trotuarët e Tiranës, në zona ku ka problem të dukshëm, por edhe në ato vende ku trotuari është në rregull. Ky marshim synonte të theksonte nevojën që kemi për trotuarë, përmirësimin e sinjalistikës rrugore për këmbesorin, pa lënë jashtë vëmendjes vlerësimin pozitiv për zonat ku trotuari dhe sinjalistika janë të siguruara.

Aktiviteti nxiti vëmendjen e shumë qytetarëve, të cilët të nxitur nga rreth 50 këmbësorë që marshuan të veshur me bluza me mesazhin: “Dua trotuarin tim” dhe me pankarta sensibilizuese, u identifikuan shumë shpejt dhe lehtë me qëllimin e marshimit. Kjo ishte një nismë që u përqafua dhe vlerësua nga çdo individ, sepse përfaqëson në vetvete mendimin-shqetësimin-nevojën e të gjithëve për të pasur atë që me të drejtë u takon; atë që është e përbashkët dhe na fton të gjithëve për një bashkëjetesë të qetë e të qëndrueshme, në një komunitet më të ndërgjegjësuar që mbron dhe do mjedisin që e rrethon.

Mjedisi na përket të gjithëve, Sepse të ecësh është bukur!

Falenderojmë përzemërsisht organizatat e palodhura mjedisore, vullnetarët e Qendrës EDEN dhe mbi të gjtha qytetarët e dashur!. Ndiqni fotografitë e aktivitetit në faqen facebook të qendrës EDEN duke klikuar këtu:

Ky marshim u zhvillua në kuadër të projektit “Perspektivë drejt integrimit në BE- Angazhim i qytetarëve aktivë dhe shoqërisë civile në politikat mjedisore". Ky aktivitet u zhvillua në kuadër të programit Achieve, zbatuar nga REC Shqipëri dhe mbështetur financiarisht nga Bashkimi Evropian në Shqipëri

Partnere dhe Donatore